پانزده عدد مويز منقى بست عدد اصل السوس مقشر ده درم پرسياوشان پنج درم زوفاى خشك سه درم ابر نسا دو درم چنانچه رسم است بپزند و صاف نموده باشد به قوام آرند و بادوار المسك يا سبحز مينايا مثروديطوس بدهند و سينه را به روغن سوسن و نرگس و خيرى و يا سمين و موم زرد بمالند و غذا نخوداب با دارچينى و زعفران دهند . و ايضا احساء سبوس گندم بحلبه و روغن و انجير و خرما و عسل يا فانيذ پخته و اصول كراث شامى و حلوا متخذ از خرما و فاينذ و روغن دار لعاب حلبه و كربنيه بلحم سيمن و مغز پسته و اندكى فلفل و كشك گندم به فانيذ و فلفل و دارچينى و كراثيه بدهند و اطريه به فانيذ و از ادهان روغن پسته چلغوز و جثه الخضرا نافع است و از لحوم گوشت فراريج و خروس و شورباى آنها و شورباى گوشت حلوان و نخود آب به مغز قرطم و مزوره‌ى باقلاى مقشر به مغز بادام و فراخ مع نخود بدهند و نقل پسته و چلغوزه و مويز منقى مع حلبه و انجير و بادام است و خوردن انجير خشك مع جوز و بادام اسهال مزمن را قطع كند و از اشياى بارد و هواى سرد و كثرت شرب آب سرد و استحمام اجتناب نمايند و در هواى گرم و حمام بنشينند . و به قول سويدى شرب جاوشير يك درم در جلاب يا ميعه‌ى سائله در آن و بخور قصب الزريره تنها و مع صمغ بطم و كذا شراب عسل و طبيخ كرنب به بميفختج و همچنين زفت يابس مخلوط با بادام مقشر و شكر و كذا ملك البسطم و قرومانا و دارچينى و مغز پينه داند و طبيخ كمازريوس و روغن بندق و مغز آن به عسل و خوردن ثوم و گرفتن مربقدر باقلا در دهن و مفل از رق و بخور كوربخل و شرب قطر اليهود و لادن و حسب البطم هر واحد مفيد سرفه‌ى بار و مزمن است و گويند كه اين حسب سرفه‌ى بار و ساذج و مادى را عجيب الاثر است دارفلفل تنباكوى شورتى هركدام يك درم مويز منقى دو درم كوفته به آب ادرك سائيده جها به قدر دانه سرشف بسته نگه دارند و يك حسب از آن بخورند و يكى زير زبان نگاه دارند و گويند كه بسا است كه با سرفه‌ى بار و نزله مىباشد در اين صورت آنچه در سرفه‌ى نزلى بارد گذشت نيز به عمل آرند . صاحب كامل گويد كه در سعال بار و يابس كه در زمستان يا نزد هبوب شمال حادث مىشود بايد كه حسوى معمول از سبوس به عسل روغن بادام استعمال نمايند و بغلوس خيارشنبر كه در آب مطبوخ باديان يا ميفتخيج مع آب باديان كنند و حلنجبين ده درم در آبى كه باديان جوشانيده باشند دهند و اين لعوق بخورانند بزر كتان جلسه بزر مرد جوز السرو مغز پنبه دانه هر واحد يك جزو صمغ آلو نيم جزو باريك كوفته بيخته و بر آن فلوس خيارشنبر به قدر لايق داخل كرده بليسند و گاه گاهى اين حب در دهان دارند مغز پسته مغز چلغوزه مغز هندوانه مغز حب البطم هر واحد پنج درم صمغ آلو و كتيرا هر يك سه درم باريك سائيده و به وزن او شكر طبرز و آميخته به لعاب تخم كتان بسرشند و حب ساخته استعمال نمايند و غذا به شورباى فراخ نواهض به نخود شبت دارچينى و خولنجان يا بشورباى قنابر يا بمزوره لمسعمون چغندر و روغن بادام و كشنيز دوار چينى سازند و پسته و انجير خشك و ناطف عسل و پسته و بطم بخورند و اندكى شراب نوكه در آن قدرى شيرينى باشد بياشامند و چيزهاى سرد ندهند و تقليل شرب آب بارو كنند . و ايضا او گويد كه اگر سرفه از برودت باشد تدبيرى كه در علاج بجه الصوت رطوبى مذكور شد استعمال نمايند و سينه را به روغن سوسن و موم باشد . علاج سرفه حار شيره‌ى تخم خيارين شيره‌ى تخم خرفه شيره‌ى مغز تخم كدو در عرقيات برآورده شربت بنفشه يا شربت نيلوفر داخل كرده بنوشند و ديگر مبردات چون لعاب اسپغول و بهدانه در عرق كاسنى و عرق گاو زبان برآورده آب تربوز آب انار شيرين اشربه‌ى مذكوره داخل كرده و ماء الشعير و خميره‌ى بنفشه و لعوقات بارد استعمال نمايند و صندل و كافور و تراشه‌ى كدو آب كشنيز تر و آب كاهو و گلاب آميخته بر سينه طلا سازند و يا از بنفشه و نيلوفره برگ بيد ضماد نمايند و يا در قيروطى روغن بنفشه و روغن نيلوفر و موم كافور آميخته طلا كنند و يا قيروطى اخضر بمالند و يا آرد باقلا به سفيدى بيضه و روغن بنفشه و موم بر سينه ضماد كنند و از ميوه ها تربوز و انار شيرين محورند و صندل و كافور و خيار شكافته و بنفشه و نيلوفر تازه ببويند و كتيراى نيم‌كوفته يك جزو مغز بادام مقشر دو جزء كوفته در جلاب حل كرده مدام اندك اندك بليسند و نشاسته صمغ عربى كتيرا مغز بادام مغز تخم كدو مغز تخم خيار مساوى ترنجبين پاك كرده همچند همه ادويه‌ى لعاب بهدانه‌يا اسپغول حب بسته پيوسته يك حسب در دهان دارند و سپستان در دهن گيرند . و اگر او را بپزند و لعاب برآورده شكر آميخته به قوام لعوق آرند نافع باشد